Chiều 15/7, tại Kỳ họp thứ năm, HĐND thành phố Hà Nội đã thông qua Nghị quyết quy định nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ vốn ngân sách Thành phố và tỷ lệ vốn đối ứng của ngân sách cấp xã để thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2026-2030.
Nghị quyết áp dụng đối với các sở, cơ quan, đơn vị sự nghiệp thuộc Thành phố; UBND các xã, phường; các đơn vị sử dụng vốn ngân sách nhà nước thực hiện Chương trình; cùng các cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia hoặc có liên quan đến việc lập, thực hiện kế hoạch đầu tư trung hạn và hằng năm từ nguồn ngân sách nhà nước thuộc Chương trình.
Theo Nghị quyết, việc phân bổ vốn phải tuân thủ quy định của Luật Đầu tư công, Luật Ngân sách nhà nước và Nghị quyết số 70/2025/UBTVQH15 ngày 7/2/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ vốn đầu tư công nguồn ngân sách nhà nước giai đoạn 2026-2030.
Nguồn lực bố trí phải bám sát mục tiêu của Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2026-2030, đồng thời không vượt quá tổng mức vốn đầu tư phát triển và vốn sự nghiệp đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Ưu tiên những nhiệm vụ trọng tâm, cấp thiết
Nghị quyết xác định nguyên tắc đầu tư có trọng tâm, trọng điểm, ưu tiên các nhiệm vụ cấp thiết trong bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa; phát triển con người toàn diện; hoàn thiện hệ thống thiết chế văn hóa; phát triển công nghiệp văn hóa; thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa. Bên cạnh đó, nguồn lực được ưu tiên hỗ trợ các xã, phường có điều kiện phát triển kinh tế – xã hội khó khăn.
Về cơ chế hỗ trợ, ngân sách Thành phố hỗ trợ các xã, phường nhận bổ sung cân đối từ ngân sách Thành phố. Đối với các xã, phường tự cân đối ngân sách, Thành phố chỉ hỗ trợ vốn đối với một số nhiệm vụ cụ thể theo quyết định của Chủ tịch UBND Thành phố.
Việc phân bổ vốn cho cấp xã được xác định trên cơ sở hệ thống tiêu chí và thang điểm, gồm: mức độ hỗ trợ ngân sách, quy mô dân số, diện tích tự nhiên và số lượng di tích lịch sử – văn hóa, danh lam thắng cảnh chưa được tu bổ, tôn tạo trong giai đoạn 2021-2025.
Theo đó, xã, phường có tỷ lệ bổ sung cân đối từ ngân sách Thành phố từ 50% trở lên được tính 40 điểm; mức dưới 50% được tính 30 điểm.
Đối với tiêu chí dân số, địa phương có từ 90 nghìn người trở lên được tính 60 điểm; địa phương có dưới 50 nghìn người được tính 30 điểm. Về diện tích tự nhiên, địa phương có diện tích từ 40km² trở lên được tính 60 điểm; dưới 7,5km² được tính 20 điểm.
Số lượng di tích lịch sử – văn hóa, danh lam thắng cảnh chưa được tu bổ trong giai đoạn 2021-2025 cũng là căn cứ xác định mức phân bổ. Mỗi di tích quốc gia đặc biệt được tính 8 điểm, di tích cấp quốc gia 6 điểm và di tích cấp Thành phố 4 điểm.
Quy định rõ tỷ lệ vốn đối ứng của cấp xã
Nghị quyết yêu cầu các xã, phường bố trí đủ vốn đối ứng trong giai đoạn 2026-2030 để thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Đối với xã, phường tự cân đối ngân sách, nguồn vốn thực hiện Chương trình được bố trí từ ngân sách cấp xã và các nguồn vốn huy động hợp pháp khác; ngân sách Thành phố hỗ trợ một số nhiệm vụ cụ thể theo phân cấp.
Đối với địa phương nhận hỗ trợ từ ngân sách Thành phố, tỷ lệ vốn đối ứng tối thiểu hằng năm được xác định căn cứ mức độ hỗ trợ. Cụ thể, địa phương có tỷ lệ bổ sung cân đối từ ngân sách Thành phố từ 50% trở lên phải bố trí vốn đối ứng tối thiểu bằng 10% tổng mức hỗ trợ; địa phương có tỷ lệ bổ sung cân đối dưới 50% phải bố trí tối thiểu 20%.
Theo báo cáo thẩm tra của Ban Kinh tế – Ngân sách HĐND thành phố Hà Nội, việc ban hành Nghị quyết nhằm cụ thể hóa các quy định của Trung ương, tạo cơ sở pháp lý cho việc phân bổ ngân sách Thành phố và xác định tỷ lệ vốn đối ứng của ngân sách cấp xã trong quá trình triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2026-2030.
Qua đó, việc phân bổ nguồn lực được thực hiện thống nhất, công khai, minh bạch, phù hợp với đặc điểm của Thủ đô và yêu cầu quản lý ngân sách trong giai đoạn mới.
Ban Kinh tế – Ngân sách HĐND Thành phố đánh giá, việc UBND Thành phố trình HĐND Thành phố ban hành Nghị quyết là đúng thẩm quyền, phù hợp với quy định của pháp luật hiện hành và yêu cầu cụ thể hóa các quy định của Trung ương để triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia trên địa bàn Hà Nội.
TTĐT