Chiều 10/10, tại Đền thờ Quốc Tổ Hùng Vương, Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam, Lễ dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng đã diễn ra trang nghiêm, thể hiện đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, khẳng định sự gắn kết cộng đồng từ cội nguồn chung của dân tộc.
Là hoạt động trọng tâm của sự kiện “Cội nguồn di sản giữa lòng Thủ đô”, lễ dâng hương do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội phối hợp với các cơ quan, đơn vị, địa phương tổ chức, góp phần tôn vinh tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương và phát huy giá trị Khu Nghi lễ thờ Tổ trong không gian văn hóa của “Ngôi nhà chung” 54 dân tộc Việt Nam.
Trong không khí thành kính, đoàn đại biểu cùng các nghệ nhân, đồng bào đại diện cộng đồng các dân tộc thực hiện nghi thức rước lễ từ Quảng trường Hùng Vương lên Đền thờ Quốc Tổ. Tại sân đền, chủ lễ và các đại biểu dâng hương tại lư hương trước cửa đền, sau đó tiến vào điện thờ, tiếp tục thực hiện nghi thức dâng lễ vật, dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng. Các nghi thức được cử hành trang trọng, thể hiện lòng tri ân công đức tổ tiên, đồng thời nhắc nhớ các thế hệ về truyền thống lịch sử, văn hóa của dân tộc.
Phát biểu tại buổi lễ, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội Trần Trung Hiếu nhấn mạnh, tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương là biểu tượng đặc biệt của ý thức về nguồn cội và tinh thần cộng đồng người Việt, được UNESCO ghi danh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại năm 2012. Đạo lý “Uống nước, nhớ nguồn” không chỉ thể hiện lòng tri ân các bậc tiền nhân mà còn nhắc nhở mỗi thế hệ về trách nhiệm gìn giữ những giá trị làm nên bản sắc và sức mạnh dân tộc.
Từ ý nghĩa đó, ông Trần Trung Hiếu khẳng định Khu Nghi lễ thờ Tổ có vị trí đặc biệt trong không gian văn hóa của Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam. Đây không chỉ là nơi thực hành tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương mà còn là điểm kết nối cội nguồn chung với sự đa dạng văn hóa của cộng đồng 54 dân tộc.
Ông nhấn mạnh: “Việc hình thành không gian văn hóa tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương tại nơi hội tụ, giới thiệu và phát huy những giá trị văn hóa đặc sắc của cộng đồng các dân tộc Việt Nam tạo nên một điểm kết nối giàu ý nghĩa: từ cội nguồn chung của dân tộc đến sự đa dạng, phong phú của các cộng đồng văn hóa đang cùng chung sống trên đất nước Việt Nam”.
Với ý nghĩa ấy, Khu Nghi lễ thờ Tổ còn là không gian giáo dục truyền thống, bồi đắp ý thức về nguồn cội và tinh thần đại đoàn kết dân tộc. Các giá trị văn hóa tại đây không chỉ được bảo tồn, giới thiệu mà còn được thực hành, trao truyền thông qua chính cộng đồng – những chủ thể sáng tạo và gìn giữ di sản. Sự hiện diện của các nghệ nhân, đồng bào từ nhiều vùng miền trong buổi lễ góp phần làm nổi bật sự gắn bó giữa cội nguồn chung và bản sắc riêng của mỗi cộng đồng.
Từ Phú Thọ, vùng đất gắn liền với tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương, đến Cà Mau với những giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào Khmer, cùng các cộng đồng đang sinh sống, hoạt động tại Làng, sự kiện tạo nên không gian giao lưu, kết nối văn hóa giữa các vùng miền. Qua đó, hình ảnh một Việt Nam thống nhất trong đa dạng được thể hiện sinh động, cùng hướng về cội nguồn và chia sẻ trách nhiệm gìn giữ di sản dân tộc.
Đề cập đến định hướng bảo tồn và phát huy di sản, ông Trần Trung Hiếu nhấn mạnh: “Bảo tồn di sản chỉ thực sự bền vững khi di sản được đặt trong đời sống của cộng đồng, được trao truyền giữa các thế hệ và được phát huy trong đời sống đương đại”. Theo đó, bảo tồn cần gắn với thực hành văn hóa, phát huy vai trò chủ thể của cộng đồng và phát triển du lịch bền vững, tạo điều kiện để di sản tiếp tục hiện diện trong đời sống hôm nay.
Tinh thần này được thể hiện qua chuỗi hoạt động của sự kiện “Cội nguồn di sản giữa lòng Thủ đô”, diễn ra trong hai ngày 10 và 11/10. Bên cạnh lễ dâng hương, công chúng có dịp thưởng thức hát Xoan, hát Ghẹo của Phú Thọ; tìm hiểu văn hóa truyền thống của đồng bào Khmer tỉnh Cà Mau; trải nghiệm làm bánh chưng, bánh giầy, xem trình diễn cờ người, khám phá nghề thủ công, ẩm thực và các sản phẩm đặc trưng của Hà Nội cùng các địa phương. Hoạt động trưng bày, triển lãm ảnh góp phần giới thiệu Khu Nghi lễ thờ Tổ, tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương và đời sống văn hóa của cộng đồng các dân tộc.
Thông qua sự kiện, Hà Nội hướng tới phát huy giá trị Khu Nghi lễ thờ Tổ, tăng cường kết nối di sản giữa các địa phương và phát triển sản phẩm du lịch văn hóa tâm linh gắn với trải nghiệm cộng đồng. Qua đó, Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam tiếp tục phát huy vai trò là không gian hội tụ, giao lưu văn hóa, nơi cội nguồn chung được tôn vinh và những giá trị di sản của các dân tộc được gìn giữ, tiếp nối qua các thế hệ.
Bình Dương