Vở diễn “Quan Âm Thị Kính” sâu lắng, tinh tế, hấp dẫn và giàu cảm xúc do các nghệ sĩ, NSND, NSƯT của Nhà hát Chèo Hà Nội thực hiện.
“Quan Âm Thị Kính” là một trong những tác phẩm kinh điển, được ví như viên ngọc quý của nghệ thuật chèo truyền thống Việt Nam. Sau khoảng 20 năm kể từ lần dàn dựng gây tiếng vang, Nhà hát Chèo Hà Nội đã phục dựng tác phẩm với phiên bản mới, mang đến cho khán giả những trải nghiệm nghệ thuật sâu lắng, giàu cảm xúc, đồng thời góp phần gìn giữ, phát huy giá trị di sản sân khấu truyền thống dân tộc.
Cách đây khoảng 20 năm, vở chèo “Quan Âm Thị Kính” do Nhà hát Chèo Hà Nội dàn dựng đã để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng công chúng với sự tham gia của dàn nghệ sĩ tên tuổi như: NSND Quốc Chiêm (vai Sư Thầy), NSƯT Xuân Hinh (vai Cụ Thầy), NSND Thúy Mùi (vai Mẹ Đốp), NSND Quốc Anh (vai Lý Trưởng), NSND Thu Huyền (vai Thị Màu), NSND Thanh Loan (vai Sùng Bà), NSƯT Thu Hà (vai Thị Kính), NSƯT Hồng Nam (vai Thiện Sĩ), NSƯT Quốc Thuận (vai Mãng Ông)…
Năm 2026, Nhà hát Chèo Hà Nội tiếp tục phục dựng tác phẩm với diện mạo mới trên cơ sở kế thừa những giá trị nghệ thuật đặc sắc của vở diễn từng được tác giả, đạo diễn, nhà thơ Trần Huyền Trân, Trưởng đoàn Ca kịch cổ điển Kim Lan (tiền thân của Nhà hát Chèo Hà Nội), biên soạn, chỉnh lý và dàn dựng.
Phiên bản lần này do NSND Trần Quốc Chiêm, Chủ tịch Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật Hà Nội, đảm nhiệm phục dựng; NSND Nguyễn Đình Hàm thiết kế mỹ thuật; Tất Trọng chỉ huy dàn nhạc; NSƯT Việt Thắng tổ chức thực hiện; NSƯT Hoài Anh biên đạo múa; NSƯT Bùi Đức Hạnh phụ trách âm nhạc. NSND Thu Huyền, Giám đốc Nhà hát Chèo Hà Nội, đảm nhiệm vai trò chỉ đạo nghệ thuật.
Vở diễn quy tụ đông đảo nghệ sĩ tài năng của Nhà hát Chèo Hà Nội, trong đó có NSND Thanh Loan (vai Sùng Bà), NSƯT Quốc Phong (vai Xã Trưởng), NSƯT Thảo Quyên (vai Mụ Mối); cùng các nghệ sĩ Hồng Vân (vai Thị Màu), Hồng Thắm (vai Thị Kính), Quang Trưởng (vai Thiện Sĩ), Lê Đạt (vai Mãng Ông), Nam Cường (vai Sùng Ông), Trúc Mai (vai Mẹ Đốp), Xuân Huynh (vai Nô). Đặc biệt, sự góp mặt của hai nghệ sĩ hài Khắc Huy (vai Cụ Thầy) và Xuân Dũng (vai Cụ Đồ Điếc) góp phần tạo nên những mảng miếng hài duyên dáng, đậm chất chèo truyền thống.
Tối 2/10/2026, tại Rạp Đại Nam (89 Phố Huế, Hà Nội), Nhà hát Chèo Hà Nội đã giới thiệu phiên bản mới của vở chèo “Quan Âm Thị Kính”, thu hút đông đảo khán giả đến thưởng thức. Với nội dung giàu tính nhân văn, nghệ thuật biểu diễn đặc sắc cùng những lớp diễn vừa sâu lắng, xúc động, vừa dí dỏm, hài hước, tác phẩm tiếp tục khẳng định sức sống bền bỉ của nghệ thuật chèo trong đời sống đương đại.
“Quan Âm Thị Kính” đưa người xem trở về không gian làng quê Việt Nam xưa với những phong tục, tập quán, quan hệ gia đình và xã hội được tái hiện sinh động. Qua số phận, tính cách của từng nhân vật, vở diễn khắc họa những khát vọng bình dị của con người về tình yêu, hạnh phúc, công lý và lòng nhân ái.
Nổi bật trong tác phẩm là hình tượng Thị Kính – người phụ nữ hiền hậu, giàu đức hy sinh, phải chịu nhiều oan khuất và bất công. Từ bi kịch hôn nhân với Thiện Sĩ đến những tháng ngày nương nhờ cửa Phật, Thị Kính liên tiếp đối diện với những thử thách nghiệt ngã của số phận. Dù phải chịu nhiều đau khổ, nàng vẫn giữ tấm lòng bao dung, nhân hậu, sẵn sàng hy sinh vì người khác. Hình tượng Thị Kính vì thế trở thành biểu tượng đẹp về lòng từ bi, đức hy sinh và phẩm chất cao quý của người phụ nữ Việt Nam.
Đối lập với Thị Kính là Thị Màu – nhân vật mang cá tính mạnh mẽ, táo bạo, dám bộc lộ tình cảm và khát vọng yêu đương. Những lớp diễn của Thị Màu không chỉ đem đến tiếng cười mà còn gợi mở góc nhìn về khát vọng tự do trong tình yêu, quyền được sống và thể hiện tình cảm của người phụ nữ trong xã hội phong kiến.
Cảnh trong vở “Quan Âm Thị Kính”
Bên cạnh đó, câu chuyện tình yêu giữa Thị Kính và Thiện Sĩ cũng để lại nhiều day dứt. Một cuộc hôn nhân tưởng chừng hạnh phúc lại tan vỡ bởi sự nghi kỵ, hiểu lầm và những định kiến khắt khe. Qua đó, vở diễn phản ánh những bất công mà người phụ nữ phải gánh chịu, đồng thời gửi gắm thông điệp về sự thấu hiểu, lòng tin và tình yêu thương trong cuộc sống.
Không chỉ khắc họa bi kịch của các nhân vật, “Quan Âm Thị Kính” còn tái hiện sinh động đời sống xã hội và văn hóa làng quê Việt Nam với những phong tục cưới hỏi truyền thống, tình cảm gia đình, nghĩa tình cha mẹ dành cho con cái.
Đặc biệt, chất hài dân gian đặc trưng của nghệ thuật chèo được thể hiện rõ nét qua các lớp diễn của Mẹ Đốp, Xã Trưởng, Cụ Thầy, Cụ Đồ Điếc… Những màn đối đáp sắc sảo, hóm hỉnh, giàu tính châm biếm giữa Mẹ Đốp và Xã Trưởng; cảnh Mẹ Đốp rao, loan báo việc làng hay cảnh họp đình bàn chuyện phạt vạ Thị Màu đã mang đến những tràng cười sảng khoái. Đằng sau tiếng cười là sự phê phán sâu cay đối với thói hách dịch, những hủ tục và bất công trong xã hội phong kiến.
Nếu những lớp diễn hài mang đến không khí vui tươi, dí dỏm thì hành trình số phận của Thị Kính lại khiến người xem không khỏi xót xa. Từ nỗi oan khiên trong cuộc sống vợ chồng đến việc phải cải trang nam giới để đi tu, rồi tiếp tục chịu những oan khuất cho đến cuối đời, nhân vật Thị Kính đã khơi dậy sự đồng cảm sâu sắc nơi khán giả. Kết thúc vở diễn để lại nhiều dư âm xúc động, đồng thời tôn vinh vẻ đẹp của lòng nhân ái, sự bao dung và đức hy sinh.
Với sự hóa thân giàu cảm xúc của các nghệ sĩ, diễn viên Nhà hát Chèo Hà Nội, phiên bản mới của “Quan Âm Thị Kính” đã phát huy những nét đặc sắc của nghệ thuật chèo truyền thống, từ làn điệu, lời ca, lối diễn ước lệ đến nghệ thuật xây dựng nhân vật và các tích trò dân gian. Sự kết hợp hài hòa giữa yếu tố bi và hài, giữa chiều sâu tư tưởng và tính giải trí đã tạo nên sức hấp dẫn riêng của tác phẩm, đưa khán giả đi qua nhiều cung bậc cảm xúc, từ tiếng cười sảng khoái đến những phút giây lắng đọng, suy ngẫm.
Việc phục dựng vở chèo kinh điển “Quan Âm Thị Kính” không chỉ thể hiện tâm huyết, trách nhiệm và tài năng của tập thể nghệ sĩ Nhà hát Chèo Hà Nội trong việc kế thừa, phát huy di sản nghệ thuật truyền thống, mà còn góp phần đưa chèo đến gần hơn với công chúng hôm nay. Qua đó, tiếp tục khẳng định giá trị trường tồn của một tác phẩm sân khấu giàu tính nhân văn, đậm đà bản sắc văn hóa Việt Nam.
Thanh Quy